1-Kamulaştırma Bedelinin Mahkeme Tarafından Tespit ve İdare Adına Tescili

            2942 sayılı  Kamulaştırma Kanunu’nun  10 .maddesi  24.04.2001 tarih ve 4650 sayılı yasa ile gerçekleşen değişiklikten önce sadece Kıymet taktiri komisyonu üyelerinin seçimi ve bedel taktiri esaslarını düzenlemekte iken;  söz konusu  değişiklikten sonra   mahkemeler kamulaştırma işlerinde daha çok müdahil duruma getirilirken, kamulaştırılan taşınmazların bedel tespiti konusu da bu maddeye eklenerek   köklü değişikliklere gidilmiştir.

Bu maddeyi fıkra sırasına göre idarenin ve mahkemenin görevleri olarak iki bölümde ele almak gerekirse

             A) İdarenin görevlerini içeren 1. fıkrasına göre;  idare, öncelikle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 8. maddeye göre satın alma usulünü deneyecek, kamulaştırmanın bu usulle yapılamaması halinde, 7. maddeye göre topladığı bilgi ve belgelerle 8. madde uyarınca yaptırmış bulunduğu bedel tespiti ve bu husustaki diğer bilgi ve belgeleri de dilekçeye ekleyerek, taşınmaz malın bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi’ne müracaat edecektir.

Dolayısıyla; 2942 sayılı kamulaştırma Kanunu’nun 10. Maddesine göre bedel tespiti ve tescil davasının açılabilmesi; 7. madde de gösterilen yerlerden maliklerin kimlik ve adreslerinin araştırılarak tespit edildikten sonra bu kişilere 8. maddeye göre anlaşarak satın alma usulünün denenmesi ve bu denemenin sonuçsuz kalmasına bağlıdır.

Asliye Hukuk  Mahkemesine yaptığı  müracaatında ise  idare;

a-Taşınmazın bedelinin tespitini

b-Bu bedelin peşin ya da 3. maddenin 2. fıkrasına göre yapılmışsa taksitle ödenmesini ve taksitlerin belirlenmesini

c- Ve son olarak taşınmazın tapu kaydının idare adına tesciline karar verilmesini mahkemeden ister.

            B) Mahkemenin Görevleri

            İdare tarafından verilen dava dilekçesinin bir sureti ile idarenin sunduğu belgelerin birer örneği, davalı malike; duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiye ile tebliğ edilir. Adresi bilinmeyenlere, tebligat yasasının 28. mad. uyarınca ilan yolu ile tebligat yapılır.

Tebligatta bilhassa;

-Tebliğ tarihinden itibaren 14. maddede gösterilen 30 gün içinde kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal veya adli yargıda maddi hatalara karşı düzeltim davası açabilecekleri,

–İdari yargıda iptal davası açarak yürütmenin durdurulması kararı aldıklarını belgelemedikleri takdirde kamulaştırma işleminin kesinleşeceği,

-Mahkemece tespit edilecek kamulaştırma bedelinin hangi bankaya yatırılacağı vs. hususlar belirtilir.

            Bedelin tespiti ve tescil kararı verilmesi

             2942 sayılı  Kamulaştırma Kanunu’nun “ 10 .maddesinin 5. fıkrasından itibaren ise  hakimin yargı görevi düzenlenmiştir.

Buna göre ilk duruşmada hâkim tarafları kamulaştırılacak taşınmazın bedeli konusunda anlaşmaya davet eder. Anlaşma olursa anlaşılan bu bedel kamulaştırma bedeli olarak kabul edilir.

Anlaşma olmaması halinde, en geç 10 gün içerisinde keşif ve 30 gün sonrası içinde duruşma günü verilir.

Bilirkişiler, taraflar ve diğer ilgililerin beyanlarını da dikkate alarak 11. maddedeki esaslara göre raporlarını düzenleyerek 15 gün içinde mahkemeye verirler.

Keşiften sonra yapılacak duruşmaya bilirkişilerde çağrılır. Tarafların veya vekillerin itirazlarına karşılık bilirkişilerin bu itirazlara verecekleri cevaplarda zapta yazılır.

Bu duruşmada dahi taraflar bedelde anlaşamazlarsa gerektiğinde hâkim yeniden oluşturulacak bir başka bilirkişi heyeti ile 15 gün içinde ikinci kez keşif yapabilir.

Bu ikinci keşiften sonra, hâkim adil ve hakkaniyete uygun bir kamulaştırma bedeli takdir eder.

Bu bedelin hak sahibi adına ilanda belirtilen bankaya 15 gün içinde yatırılması için, idareye süre verilerek duruşma ertelenir. İdareye verilen bu 15 günlük süre bir kereye mahsus olarak uzatılabilir.

Ve ancak;  İdarenin bedeli yatırdığına dair banka makbuzunu dosyaya ibraz etmesinden sonra “Yatırılan kamulaştırma bedelinin hak sahibine ödenmesine ve taşınmazın idare adına tesciline” mahkemece karar verilebilir.