Vasiyet, resmi şekilde veya miras bırakanın el yazısı ile ya da sözlü olarak yapılabilir.
- Resmi Vasiyetname
Resmi vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmi memur tarafından düzenlenir.(TMK m. 532)
Resmi memur; sulh hakimi, noter, veya kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli olabilir. (TMK m.479)
Yasanın öngördüğü “diğer bir görevli ”den amaç; konsolosluk, tapu sicil müdürü ve memuru gibi kanunda açıkça belirtilen kimselerdir. Örneğin yabancı bir ülkede bulunan bir Türk vatandaşı orada Türk Konsolosluğu önünde, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, resmi vasiyetname düzenletebilir. Ayrıca Türk vatandaşı bulunduğu ülkenin kanunlarına göre de vasiyet düzenletebilir. Bu tür vasiyetname Türkiye’de de geçerlidir. Ancak anılan vasiyetnamenin iptali, “devletler özel hukuku kuralları” uyarıca, vasiyetin yapıldığı ülke kanunu hükümlerine aykırı olması halinde mümkündür.
- El Yazılı Vasiyetname
TMK m.538 : “El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar miras bırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur.
El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir. “
TMK m. 485: “Vasiyetçinin bizzat tanzim ettiği vasiyetname; baştan aşağıya kadar; tanzim edildiği mahal, sene, ay ve gün dahi dâhil olduğu halde bizzat kendi el yazısı ile yazılmış ve imza edilmiş olmak lazımdır. Bu suretle tanzim edilmiş olan vasiyetname açık veya kapalı olarak hıfzedilmek üzere sulh hâkimine veya notere veya memura tevdi olunur”
El yazısı vasiyetnamenin geçerlilik koşulları m. 538’de belirtilmiştir ve emredicidir. El yazısı ile vasiyetin tamamının bizzat vasiyet edenin eliyle yazılmış olması şarttır. Bunun sebebi, bir kimsenin yapmış olduğu el yazısı ile vasiyetnamenin ve içindeki tasarrufların ona ait olduğunun ancak yazısı ile tayin edilebilmesidir. El yazısı başkasına, imza vasiyetçiye ait olan bir vasiyetname geçersizdir. Vasiyetçi tarafından yapılan vasiyet üzerindeki çizinti yerler geçersiz olup, öbür taraflar geçerlidir. Paraf, çıkıntı ve eklemeler vasiyetçi tarafından yapıldığı takdirde geçerli olur. El yazısı ile vasiyetname iyi ve okunaklı şekilde yazılmamışsa bu bir iptal sebebi değildir.
Vasiyetnamede tarih yoksa vasiyetname geçersizdir. Vasiyetnamenin düzenlendiği tarihin gerçeği de yansıtması şarttır. Kasten tarihte yanılgı yaratılmışsa vasiyetname geçersizdir. Daha sonra yapılan eklemelere yine tarih ve imza konulmak zorundadır. Aksi takdirde murisin el yazısı ile yazılmış olsalar bile bu ilaveler hükümsüzdür. Tarihin de yıl, ay ve gün olarak el yazısı ile yazılmış olması gerekmektedir.
Tarih atmanın birçok faydaları vardır. İlk olarak, vasiyetnamenin yapıldığı anda, vasiyetçinin ehil olup olmadığını tayine yarar. İkinci olarak da, eğer murisin birden fazla vasiyetnamesi varsa, bunlardan hangisinin daha evvel, hangisinin daha sonra yapılmış olduğunu belirler.
Sehven tarihte yanılgı yapılmışsa, vasiyetname içeriğinden gerçek tarihin anlaşılır olması koşuluyla bu yanılgı bir iptal nedeni oluşturmaz. Örneğin 03.06.2016 yerine 03.06.1016 şeklinde tarihin yılında yapılan hata böyledir.
TMK m.595: “Miras bırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetnamenin, geçerli olup olmadığıma bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmesi zorunludur.
Aksi takdirde doğacak zarardan teslim etmeyen kişi sorumludur. El yazısı ile vasiyetnamenin tevdi olunmaması bir şekil noksanı ve iptal sebebi değildir. Bunun aksine, şekil noksanı olan bir vasiyetnamenin, resmi mercie tevdi edilmesi, el yazısı ile vasiyetnameyi muteber bir hale getirmez.
- Sözlü Vasiyet
TMK m.539 : “Miras bırakan; yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmi veya el yazılı vasiyetname yapamıyorsa, sözlü vasiyet yoluna başvurabilir.
Bunun için miras bırakan son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara bu beyanına uygun bir vasiyetname yazmaları veya yazdırmaları görevini yükler.”
Sözlü vasiyet, vasiyetçinin olağanüstü bir durumda resmi veya el yazılı vasiyet yapma imkânını bulamadığı halde yaptığı istisnai bir vasiyettir.
